اندامهاى تنفسى و سينه : در مداواى درد پهلو ، ذات الريه ، تنگ‌نفسى ، خناق ، خفگى ، سرفه و بويژه سرفه‌اى كه از رطوبت غليظ باشد سودمند است . از آنجا كه بسيار لطافت‌بخش است و بازكننده ، زائده‌هاى بندآمده در سينه را بيرون مىآورد . اگر با شراب سيكى آن را بخورند براى دردهاى سينه نافع است ، و در دهان گردانيدن آن زبان كوچك را لاغر مىنمايد . اندامهاى غذا : تناول سركه و زنبق كه با هم باشند درد سرد كبد و طحال را تسكين مىدهد و بويژه براى طحال بسيار مفيد است ، تناول يا مالش آن در علاج استسقا سودمند است . اندامهاى دفعى : دهانهء بواسير را باز مىكند ، پيچش شكم را از بين مىبرد . آب عشق و خواب جوانى ( احتلام ) ديدن را قطع مىنمايد . زنبق و شراب مدرّ حيض است . در حالت سخت شدن زهدان و دردهاى سرد زهدان بايد در آب‌پز زنبق بنشينند . اگر زن باردار زنبق و عسل را شياف ( فرزجه ) كند سقط جنين شود . روغن زنبق براى زهدان مفيد است . اگر زنبق كهنه را خرد كنند و در عسل ريزند و مقدار نيم اوقيه تا هفت درخمى تناول نمايند زرداب و مراره ( تلخ‌آب ) و بلغم را خارج مىسازد . تبها : روغن زنبق سردى را از بين مىبرد و علاج تب و لرز است . زهرها : اگر همراه سركه تناول شود پادزهر هر سمى است . انجره - گزنه : رنگ تخم انجره شبيه رنگ تخم تره و از آن زردتر و درخشان‌تر است و از تخم تره كوتاه‌تر است . به هر جاى بدن برخورد كند حتى روده‌ها را هم مىگزد . مزاج : گزنه و تخم گزنه هر دو در اول سوم گرم و در دوم خشك ، و گزنه از تخمش خشك‌مزاج‌تر است . خواص درمانى : جذب‌كننده ، قرحه‌آور ، گدازنده ، قوى و سودمند است . بعضى گويند : چندان گرمىزا نيست و بادآور است و بسيار زداينده و قرحه‌ها را نمىگزد . و چنانچه با گوشت بپزند تأثيرى در آن نمىماند . دمل و جوش : ضماد انجره كه همراه سركه باشد دملهاى درونى را مىتركاند و سود مىرساند و در مداواى ورم سخت ، مفيد است . اگر خاكستر يا تخم انجره را ضماد كنند در ورم سرطانى سودبخش است . زخم و قرحه : خاكستر انجره مخلوط با نمك در مداواى زخم دندان سگ و قرحه‌هاى پليد و سرطانى نافع است . مفاصل : ضمادش كه با نمك باشد پيچش مفاصل را بر طرف مىنمايد . اندامهاى سر : كوبيدهء برگش خون‌دماغ را قطع كند ، تخمش بندآمدگيهاى پالايشگاه ( مصفاة ) را به خوبى باز مىكند ، ضماد تخمش دندان كشيدن را آسان كند ، و بر ورمهاى پشت گوش كه ( بوحثلا ) ناميده مىشوند گذارند ، سودمند است . سينه و اندامهاى تنفسى : گزنه و آب‌جو ، يا گزنه‌اى را كه در آب‌جو بپزند و بخورند سينه را تنقيه كند و خلطهاى پرمايه هرچه در سينه باشد خارج مىشود . تخمش قوىتر است ؛ ربو ، برونشيت ، و تنگ‌نفسى و درد سرد ذات الجنب را بر طرف مىكند . تخم گزنه و بويژه اگر با شراب سياه و پرمايه باشد ، يا با پياز و تخم‌مرغ بخورند ، شهوت‌انگيز است . و رحم را براى پذيرايى از منى آماده سازد . تخم گزنه را با مرّ بپزند و بخورند ، يا تخم را با مرّ فرزجه كنند و بردارند حيض را به راه اندازد و رحم را باز مىكند . ضماد برگ سبز انجره برآمدگى رحم را فرونشاند ، از زدايندگى كه دارد - نه از قوت اسهالى - بلغم خام و ساير بلغمها را بيرون دهد . روغن گزنه از روغن كاجيره مسهل‌تر است . پختهء برگ گزنه با صدف ملين است . اگر بخواهند كه اسهال شديد نباشد مغز دانه گزنه را با قاوت بسايند و در شراب ريزند و بنوشند . كسى كه